film over terreur en terrorisme: Lust, Caution (2007)

Het gaat hier niet om een citaat, maar om een film die momenteel in Antwerpen wordt gespeeld: Lust, Caution (2007) van Ang Lee. In deze film spelen terreur en terrorisme een belangrijke rol. Ik geef hier kort de samenvatting zoals die te lezen staat op filmfocus."China 1938. De tweede wereldoorlog staat op uitbreken. Op de universiteit ontmoet het meisje Wong Chia Chi de idealistische student Kuang Yu Min. Die betrekt haar in een complot om de Japanse collaborateur Mr. Yee te vermoorden, door zich voor te doen als een ander en een affaire met Yee te beginnnen. Het plan loopt echter helemaal mis en Wong slaat op de vlucht. Drie jaar later komt ze Kuang opnieuw tegen in het door Japan bezette Shanghai. Kuang, die in het verzet is beland, weet Wong te overhalen haar oude rol opnieuw op zich te nemen. De gevaarlijke Yee is ondertussen echter alleen machtiger geworden.

REFERENTIE

www.filmfocus.nl/films/26344-Lust-Caution.html

COMMENTAAR

In deze film spelen terreur en terrorisme een belangrijke rol. De terreur die de Japanse bezetter op de Chinese bevolking uitoefende was wellicht veel groter dan die uitgeoefend door de Duitse bezetter in Frankrijk en België tijdens WO II. De Chinese bevolking werd systematisch door de bezetter vernederd. In de bezette delen van China kon men alleen hopen op een bevrijding door de legermacht van de Amerikanen of de troepen van de Kuomingtan of van de communisten. Ondertussen werden er in de bezette delen aanslagen gepleegd tegen de bezetter. Ik vond de film interessant omdat het over twee geplande terreurdaden gaat. De eerste geplande aanslag (in 1938) werd voorbereid door een aantal jonge, enthousiaste en idealistische jongeren, die echter totaal geen ervaring hebben op dat vlak. Belangrijk vind ik dat het helemaal niet duidelijk is wat ze met de eventuele uitschakeling van Mr. Yee zouden bereiken. Ik betwijfel niet dat terrorisme een rationeel wapen kan zijn in bepaalde conflicten, zoals bijvoorbeeld in de Algerijnse kwestie, waar het het vertrek van de Franse troepen heeft bespoedigd. Maar in een aantal gevallen kan het contraproductief zijn. Zo werden bijvoorbeeld in Rusland in de 19° en begin 20° eeuw, in een periode dat de overheid overwoog een aantal hervormingen door te voeren, een aantal terroristische aanslagen gepleegd die die hervormingen hebben vertraagd of zelf ongedaan hebben gemaakt. Hierover schrijft Michael Burleigh in Earthly Powers, Religion and Politics in Europe from the Enlightenment to the Great War, Harper Perenial, London, 2006, blz. 276: “In the east [Rusland] a form of political religion was developing in which ‘sacred violence’ was intrinsic to men who considered themselves to be ‘just’ murderers on the ground that their terror allegedly struck only at those guilty of oppression. Paradoxically, such figures emerged at a time when social reform seemed a distinct possibility”. Dit doet natuurlijk sterk denken aan het toneelstuk van Albert Camus Les Justes.
In dat stuk zegt een van de protagonisten: “Nous ne sommes pas de ce monde, nous sommes des justes. Il y a une chaleur qui n’est pas pour nous », en andere een beetje verder : « Il y a trop à faire ; il faut ruiner ce monde de fond en comble… » (Albert Camus, Les Justes, 1950, mijn uitgave in pocket : Folio, blz. 88 en 90.) Het gaat hier dus om terrorisme dat alleen destructief is, geen concrete opbouwende samenleving voor ogen heeft. Dit doet mij denken aan de aanslag in de metro van Londen waar Bill Durodié het heeft in de tweede tekst van de reader voor deze cursus.
De tweede geplande aanslag in 1942 is in die zin totaal anders, omdat die gepland wordt in het kader van het georganiseerde verzet dat de japanners en collaborateurs wil treffen en verzwakken als voorbereiding op een militaire bevrijding. Hier gaat het wel degelijk om een overwogen en rationeel te verklaren actie.
concept
13:07:00
door bruno segers